صهبا

باردیگر نوروز از راه می رسد . «نوروز» و فرا رسيدن سال نو، به ويژه براي ما ايرانيان، به معناي پايان يافتن سختي و سرما و سردي و بيحاصلي زمین است، و غلبهء مجدد «زندگي» و زايش و ميل به رشد و «شكوفا» شدن است بر مظاهر و عناصري از طبيعت كه «سبز»ي و سرزندگي و سرود را تاب نمي‌آورند.

براي  «ملت»ما، همزماني و پيوند ناگسستني آغاز سال نو و «نوروز» با شكوفايي مجدد طبيعت و جوانه زدن سبزه و شكوفه، خودآگاه يا ناخودآگاه، به معناي «تولد مجدد» و «نو شدن» است و نياز به اصلاح و تحول و تغيير. در ناخودآگاه تاريخي «ايرانيان»، نوروز به مثابه ضرورت «جوانه زدن» مجدد و نمادي از پيروزي «زندگي» بر «زمستان» حك و حفظ شده است; و اين كه در دعاي تحويل سال مي‌خوانيم: «يا محول الحول والاحوال، حول حالنا الي احسن الحال» به همين معنا، و ناظر به همين نكته است. «نوروز» - هر سال- ايرانيان را به «مشاهده» و  درس آموزي از «طبيعت» فرا مي‌خواند، و از غلبهء سبزه و شكوفه و شادي پرستوها بر سرما و يخ و برف، شاهد مي‌آورد كه: «زمستان را پاياني است، هرچند به درازا كشد...»«نو شدن» و «تازگي» و سبز زيستن و نياز به تغيير و تحول، البته كه نيازمند «هزينه» و صبوري و فهم پيامدهاي زندگي «نوين» است;  رسيدن به پايان زمستان، پر هزينه است و زمان بر. جشن  «نوروز» بدون سخت جاني و تامل و بردباري و آگاهي بذرها و «جوانه»هاي مانده در رگ گياه و گنجشك‌هاي سرما خورده، به پا نشده، نمي‌شود و نخواهد شد...«نوروز1386»، پايان زمستاني ديگر، بر «عاشقان زندگي» فرخنده!    

هر روزتان نوروز

نوشته شده توسط جعفری در دوشنبه 1385/12/28 ساعت موضوع | لینک ثابت

دیروز فرصتی شد تا فیلم اخراجی ها اثرمسعود ده نمکی که بخشی ازبحث واقبال جشنواره امسال را به خود اختصاص داده بود ببینم.دریغم آمد ازآنچه دیده بودم سخنی به میان نیاید:   

  مسعود ده‌نمكي درکوران حوادث سیاسی سالهای پیش با نشريات خاصي كه منتشر مي‌كرد به نمادي براي نماياندن يك مفهوم يا يك حركت خاصی  تبديل شده بود، حتي امروز كه ديگر از آن فضاي هيجان برانگيز، خبري نيست او يك نماد است و براي آناني كه مي‌خواهند حوادث و رويدادهاي 76 تا 83 را كالبد شكافي كنند و بي‌شك سررشته ادبيات رمانتيك، دو آتشه، تند نشرياتي  كه ده‌نمكي سردبير آن‌ها بود و كنش‌ها و واكنش‌هايي كه اعضا و هواداران جريان مدافع اين ادبيات و در ادامه مطالب شلمچه و ...در اجتماعات از خود نشان مي‌دادند به كساني ختم مي‌شد كه حالا «ده‌نمكي» از ميان آن‌ها بيش‌تر ديده مي‌شود.

اتفاقاً اين همان رخدادي است كه اين جريان هويت خود را در آن ديده و جست‌وجو مي‌كند. براي همين است كه فيلم ده‌نمكي هيچ شخصيتي ندارد و همه نمادند.

از «بايرام» تا «مجيد» از «روحاني محل» تا «فرمانده پادگان» از «آقا مرتضي» تا «ميرزا» از «جوان دزد» تا «نوزانده نابينا» همه نمادند و همه بيانگر يك تيپ در اجتماع، فضاي گفتماني كه بين اين نمادها شكل مي‌گيرد، خود نيز حايز اهميت است و اتفاقاً مقصود از اين همه مقدمه چيني براي واكاوي اين گفتمان است.

نمادها در فيلم «اخراجي‌ها» ( نام فيلم هم تقريباً سمبليك) است بر سر يك موضوع در چالش هستند و آن اصلاح يك گروه از جواناني است كه سيما و صدايشان با آنچه از نظر كارگردان ارزشمند است، متفاوت است. البته اين مساله هم نسبي است چون در بخشي از ديالوگ‌ها نيز فقط تفاوت در واژه‌هاست; آنجايي كه بحث «جگر» پيش مي‌آيد، خود بيانگر همين موضوع است.بنابراين در اين فيلم دو گروه هستند يك طرف از روش‌هاي طرد، تنبيه، سركوب، اخراج براي مصون نگه‌داشتن جامعه دفاع مي‌كند و در طرف مقابل عده‌اي اصرار بر جذب، محبت، نرم خويي و در يك كلمه (تساهل و تسامح) دارند و در پايان فيلم زمزمه زيرلب‌حاجي (محمدرضا شريفي‌نيا) كه با خدا رازونياز مي‌كند،حكايت از پيروزي گروه دوم دارد. و فيلم ده‌نمكي در اين خلاصه مي‌شود كه در يك فضاي كاملاً پرصعوبت جنگ، اضطرار وحمله محیط پادگاني (نظامي) نيز اين فرهنگ تساهل و تسامح است كه مي‌تواند جواب‌گو باشد.بنظرم مضامین چنین فیلمی از آقاي «ده‌نمكي» از نظر گفتماني غير از آن‌چيزي نیست كه درسالهای اخیراو به مخالفت باآن شناخته شده بود .امیدوارم این فیلم نقطهء عزيمت نویدبخشی درتفوق گفتمان رواداری درروابط ایرانیان باشد.

نوشته شده توسط جعفری در دوشنبه 1385/12/21 ساعت موضوع | لینک ثابت

نوشته شده توسط جعفری در دوشنبه 1385/12/07 ساعت موضوع | لینک ثابت